ORBUS Belgium TOP
Glas dijaspore
BALKAN AREA

OPEN PAGES FOR ALL PROBLEMS - BLACK ON WHITE ABOUT ALL OPPRESSION

BALKAN AREA
BALKAN AREA









ACTUA HOME PAGE









GEOPOLITIKA KAO SUDBINA - Četvrti dio


Regionalizam – autonomaštvo i separatizam u Evropi dvadeset i prvog stoljeća


Piše: Nihad Filipović


Kakva je dakle situacija sa autonomaškim i separatističkim inicijativama u Evropi početkom dvadeset i prvog stoljeća?


Belgijski “slučaj” i spekulacija sa raspadom te države, već je pomenuta u trećem nastavku ovoga serijala. Kriza u ovoj državi specifične političke povijesti, gdje se država iznjedrila iz suvereniteta feudalne oligarhije prenosile suverenitet, bilo sukobima, tj. ratovima, gdje se silom  nametala suverena vlast, bilo preko bračnih veza, i to obzira na etničke i jezičke razlike. To i nije neka specifika u odnosu na ostatak Evrope gdje se suverenitet također prenosio na isti način, ali je, za razliku od Belgije gdje se to nije desilo, u vremenu, postepeno dolazilo do formiranja zajedničkog identiteta, uglavnom preko zajedničkog jezika, na temelju čega je onda formiran jedinstven kulturološki identitet.




Politička mapa Belgije, početak 21 stoljeća

Belgija je federacija sačinjena od dva ili radije tri dijela: Flamanski, dio gdje se govori varijacija holandskog jezika i Valonski dio gdje se pretežno govori varijacija francuskog jezika odnosno njemački jezik na istoku uz njemačku granicu plus glavni grad Brisel (Bruxelles), koji je bilingvističan. Ipak, situacija u Belgiji, nije crno-bijela kako izgleda, posebno osvrnemo li se na podugu tradiciju političkih nesporazuma i sukoba u toj državi. Decenijsko življenje pod jednom krunom, pod belgijskim državnim suverenom, i pored brojnih i dubokih podjela, dovelo je i do veza, demografskog miješanja pa tako i stvaranje osjećaja pripadnosti državi Belgiji. Paradoksalno je, ali dezintegralistički poriv u ovoj zemlji kao da je dobio ponovo na snazi evropskim integriranjem i podsticanjem regionalizma, što je jedan od nosećih stubova politike EZ. Zato, belgijsko pitanje ostaje do daljnjeg otvoreno, a kakav će krajnji ishod biti, kada će se državno belgijsko pitanje sanirati i kako  to ostaje za vidjeti. U svakom slučaju legitimna je kao dezintegracionsitička, tako i prognoza održanja Belgije u sadašnjim granicama.


Međutim, Belgija nije jedini slučaj geopolitički trusnog područja u Evropi.


Na različitim internet adresama, može se vidjeti mapa sa predviđanjem mogućih novih država u Evropi i to već 2020. godine. Prema toj špekulativnoj mapi, moguće su slijedeće nove državne tvorbe na evropskom kontinentu i to, vidimo, tako se prognozira, u historijski vrlo dogledno vrijeme. Tako se predviđaju ove nove samostalne evropske države: Republika Baskija (Basque Republik) i Katalonija (Catalonija), sa Balearskim otocima u Sredozemnom moru; obe ove države bi nastale izdvajanjem iz Španije. Zatim se predviđa nezavisna Škotska (Scotland), gdje je već lokalna škotska vlada raspisala referendum za jesen 2014. godine. Predviđa se Republika Padanija na sjeveru Italije (najvjerovatnije u sklopu Italije); potom se špekulira sa odvajanjem Sardinije od Italije te Korzike (Corsica) od Francuske. U francuskom slučaju se špekulira i sa političkim osamostaljenjem, bilo autonomnim bilo separatnim, dvije oblasti na sjeveru države, Normandije i oblasti zvane Bretagne ili engleski Brittany (bos. Bretonija ili Britani). Konačno, za Njemačku se špekulira sa jačanjem separatističkih tendencija pokrajina Baden-Vurtenberg (Baden-Wurttenberg) i Bavarska (Bavaria).




Moguće nove nezavisne evropske države, već 2020. godine


I dok je u nekoliko slučajeva, nepoznati nam autor političke karte potencijalno novih državnih tvorbi u Evropi 2020. godine, blizak mogućem toku događaja, (npr. Škotska, Belgija, Katalonija), u nekim drugim slučajevima, npr. Bavarska, Baden-Vurtenberg, Normandija, Bretonija), prije da je riječ o nategnutoj projekciji nego stvarno potencijalno mogućem toku zbivanja, koja bi vodila državnom osamostaljenju navedenih regiona. U tom smislu, prednja mapa je zapravo krajnje paušalna. Pa ipak, špekulativni karakter gornje mape i neizvjestan tok razvoja političkih zbivanja u svakom pojedinom slučaju u stranu, ali ove mape nije bez značaja. Njen je značaj u tome što skreće pozornost šire javnosti na prosječno manje poznata, a mnogima i potpuno nepoznata, političko-geografska autonomaška ili separatistička evropska čvorišta i toponime.

Dubinsko skeniranje situacije u Evropi međutim, dovodi nas do radikalnije slike mogućih novih država odnosno autonomija različitog stupnja na evropskom kontinentu dvadeset i prvog stoljeća. Internetom, na različitim stranicama “kola” i može se vidjeti mapa naslovljena: Potencijalno nezavisne države Evrope. Autor je nepoznat i ne znamo kada je mapa nastala, ali se mora priznati da je zahvaćeno dosta potencijalnih toponima kreiranja novih evropskih entiteta; ovdje koristimo neutralni termin “entitet” radije nego izričiti termin “država” kojim se služi autor ove mape, i to stoga što je malo vjerovatno da bi ili da će, u svim detektiranim slučajevima, politički zahtjev za samostalnost voditi ka državnoj nezavisnosti.




Potencijalno nezavisne države u Evropi dvadeset i prvog stoljeća


Na gornjoj mapi se uočavaju i neki  propusti, npr.: ne pominje se šlezijsko autonomaštvo u Poljskoj i Češkoj, ne pominje se veoma nestabilna politička i ukupna društvena situacija, posebno odnos etničkog ukrajinskog (77,8%) i ruskog (17,3%) elementa u Ukrajini, što nije od juče, što traje u vremenu, pa prema tome, na duži rok, ima i može imati implikacije koje se geopolitički moraju uzimati u obzir. Dalje, ne pominje se ni autonomaštvo u Vojvodini na sjeveru Republike Srbije. Detektira se špekulativni i malo vjerovatan (1)sjeverno-osetijski ili alanijski separatizam od Rusije, a i ne pominje se stvarni (2)južno-osetijski separatizam od Gruzije, zbog kojega je 2008. godine došlo do rata između Gruzije i Rusije, koja je priskočila u pomoć Južnoj Osetiji nakon što ju je napala Gruzija. Također, kao evropsko državno novorođenče dvadeset i prvog stoljeća, na gornjoj mapi je ucrtan i Kurdistan, iako je to geografski azijski, a ne evropski prostor.

Kao što vidimo na predmetnoj mapi je locirano 21 mjesto mogućeg javljanja novih državnih tvorbi. Osim mogućih novih državnih tvorbi naznačenih na prethodnoj mapi Evrope 2020. godine, na toj, radikalnijoj, ali geopolitički dobro pogođenoj mapi, špekulira se sa desetinom i više novih potencijalno mogućih državnih tvorbi u Evropi dvadeset i prvog stoljeća. Svaki od lociranih “slučajeva” ima svoju povijesnu i dnevno-političku dimenziju i mogao bi se naširoko elaborirati, ali to nije predmet našeg rada. Naša je želja samo da ukažemo na generalni okvir i dubinsku snagu državotvornog nacionalizma, uz specificiranje nekih slučajeva, transparentnosti radi i radi uočavanja nekih općih mjesta i paralelizama stanja, koji će nam valjati kod analiziranja narodnih i nacionalističkih autonomaških odnosno separatističkih tendencija u Bosni i Hercegovini.

Pri rečenom, valja imati na umu da naše naglašavanje državotvorne snage nacionalizma nikako ovdje ne znači glorificiranje nacionalističkog osjećanja iako ga razumijevamo kao ključni državotvorni faktor. “Čista” nacija-država i dalje ostaje nacionalistički san i de facto neostvariva geopolitička i ideološka projekcija, pa tako vidimo da čak i u državama koje se smatraju modelom nacionalne države, kao npr. u Francuskoj ili Njemačkoj, postoje pokreti, ideje, političke snage, koje sasma otvoreno dovode u pitanje državni nacionalni identitet, insistiraju na kulturnoj i političkoj posebnosti i(ili) postavljaju autonomaške i separatističke zahtjeve. Sve je to minornog političkog značaja, posebno u Njemačkoj, dok je Francuska ponešto druga priča, ali sve skupa, te pojave nam zapravo ukazuju na socijalni kontekst i odnos većinskog i manjinskog elementa u okvirima kojih se formira i ispoljava grupni identitet sa jedne strane, a sa druge strane, ove nam pojave kazuju, u kojoj je mjeri, sem nekoliko izuzetaka, nacija još uvjek svježa historijska socijalna pojava.

Tako, evo da se opet vratimo Francuskoj, u toj državi, još početkom devetnaestog stoljeća, francuski jezik nije bio prepoznat kao jedinstvena nacionalna poveznica, nego se naprotiv, govorilo mnoštvo lokalnih dijalekata i stranih izričaja, da bi onda u narednih dvije stotine godina nacionalizam unificirao i modelirao Francusku Republiku kakvu danas znamo. Ono čemu svjedočimo danas u Francuskoj, jeste aktiviranje zakonitosti dvojnosti, gdje lokalne zajednice figurativno rečeno “uzvraćaju udarac”, te se javljaju sa autonomaškim ili čak separatističkim zahtjevima. Regionalistički pa i separatistički politički pokreti javljaju se širom Francuske, gdje god opstaje lokalni jezik različit od standardnog francuskog. Na lokalnim izborima u martu 2010. godine, separatistička stranka Slobodna Korzika (Corsica Libera) osvaja skoro pa 10% glasova, a njena ublažena verzija, regionalistička Partija korzikanske nacije osvaja daljnjih 20% glasova. Secesionistička bretonska stranka osvaja na pomenutim izborima skoro 5% glasova, a Teres de Bretagne dodatnih 2,4%.
 



(1) Službeno ime Sjeverne Osetije je Republika Sjeverna Osetija-Alania. Alanija je drevno ime za Kraljevinu Alana ili Halana, između 10 i 12 stoljeća, predaka današnjih Osetijanaca.


(2) Južna Osetija je još 1990. proglasila nezavisnost i izdvajanje is sastava Gruzije. Uslijedila je vojna intervencija Gruzije i tzv. prvi Južno-osetijski rat 1991-1992. Godine, okončan u junu 1992. prekidom vatre posredovanim sa strane Rusije i faktičkom podjele kontrole Južne Osetije između Južno-osetijske i gruzijske vlasti i njihovih oružanih formacija. Slijedi novi sukob 2004. godine, a potom i 2008. Što je dovelo do ruske vojne intervencije i ne samo deklarativnog nego i faktičkog izdvajanja Južne Osetije iz sastava Gruzije.



This page is set to ORBUS: 03.03.2014.


Nazad na prethodnu stranicu Nazad na početak stranice Naprijed na sljedeću stranicu

OPEN PAGES FOR ALL PROBLEMS - BLACK ON WHITE ABOUT ALL OPPRESSION
OTVORENE STRANICE ZA SVE PROBLEME - CRNO PO BIJELOM O SVEMU ŠTO TIŠTI
 
Napomena: Tekstovi koji vulgarno vrijeđaju: neku vjeru, navode na rasnu diskriminaciju i slično, ne dolaze u obzir.
Vaše priloge šaljite u TEXT ili HTML formatu na email: info@orbus.be
Page Construction: 26.02.2014. - Last modified:03.09.2015.