ORBUS Belgium TOP
Glas dijaspore
BALKAN AREA

OPEN PAGES FOR ALL PROBLEMS - BLACK ON WHITE ABOUT ALL OPPRESSION

BALKAN AREA
BALKAN AREA












ACTUA HOME PAGE





 




TURSKA SE VRAĆA U AZIJU


Piše: Zdravko Mršić



Veoma dobar tekst "Turska se vraća nazad" je poslao prof. dr. Anis Bajrektarević, uredio za  ORBUS.BE na bosanskom: Salih ČAVKIĆ

Zdravko Mršić (Rođen u Mostaru, BiH, 11. maja 1936. je hrvatski političar, ministar Vanjskih poslova u prvoj i drugoj vladi RH. Rođen je u Mostaru, 11. maju 1936. godine, 1959. diplomirao je na Prirodoslovnom matematičkom fakultetu Univerziteta u Zagrebu, a 1965. je obranio magisterij iz područja matematičke logike. Dana 31. maja 1990. postaje ministar Vanjskih poslova u prvoj vladi Republike Hrvatske. Istu funkciju obavlja i u drugoj vladi, gdje ga 8. novembra 1990. zamjenjuje Frane Vinko Golem. Mršić je bio i direktor hrvatske Agencije za restrukturiranje. Nosilac je Spomenice hrvatskog Domovinskog rata 1990.-1992.)



U „sedmom vijeku“ Arapi su počeli stvarati islamsko carstvo u Aziji i Africi, a bili su zauzeli i dio današnje Španije. Seldžuci su se uspostavljali kao narod od devetog stoljeća, a islamsko carstvo imali su u jedanaestom i dvanaestom stoljeću. Njihovo je carstvo također bilo prvobitno u Aziji. Osmanski Turci su se bili usmjerili na Evropu. Osman I je uspostavio prijestolnicu u Bursi na azijskoj obali Mramornog mora. Murat I prenio je prijestolnicu 1369. godine u Edirne u Evropi, a Mehmed II 1453. godine uzeo je za prijestolnicu osvojeni Carigrad. Za Arapa i Seldžuka bogatstvo je bilo u Aziji, a od Renesanse su ekonomska dinamika i bogatstvo bili u Evropi. Turci su pod Bečom zadnji put bili 1683. godine, a 1697. godine bili su potučeni u bitci kod Sente. To je bio početak kraja pravog Turskog carstva.

Ipak, Turci su nastojali postati i ostati evropskom silom. Koncem devetnaestog stoljeća industrijalizirana Evropa zašla je u Tursko carstvo investicijama u naftu i infrastrukturu. Od 1903. do 1940. godine gradila se željeznička pruga od Carigrada do Bagdada. Turska se nadmećala s Rusijom za evropski kapital. Uoči Prvog svjetskog rata mladoturci su pod utjecajem Francuske od Turskog carstva nastojali napraviti liberalni i liberalistički režim. Poslije tog rata Mustafa Kemal (Ataturk) nastojao je od propalog nesuđenog evropskog carstva napraviti bar evropsku neislamsku, građansku državu. On je uspostavio jednopartijsku militarističku državu, iako je nominalno imao parlamentarnu demokraciju. Vojska je bila krajnji lijek protiv islamizma i građanske demokratske anarhije, kakva je vladala u evropskim kapitalističkim državama.

Poslije Drugoga svjetskog rata Turska je u strahu od omunističke Rusije pristala biti instrument SAD i NATO-a, kao stub odbrane „južnog krila“ Evrope. Kad je minula sovjetska komunistička opasnost Turci su počeli razmišljati o novoj ulozi i položaju svoje zemlje u Evropi i u svijetu. Nakon haotične posljednje decenije minulog vijeka u novom vijeku došlo je do uspostave islamske vlade Tajipa Erdogana i do procvata turske ekonomije, jer je kapital iz odbrane bio usmjeren u ekonomiju. Po staroj osmanskoj navici usmjerena na Evropu Turska je ipak nastojala (kao i Hrvatska) pridružiti se u Evropsku uniju, u koju se bila izrodila nekadašnja Evropska ekonomska zajednica, u kojoj su Turci bili dobri i korisni „gastarbajteri“.

Prestanak Hladnog rata unio je veliku prekretnicu u svjetsku politiku. Kapital koji je bio sakupljen u SAD i koji je tu državu koristio kao svoje uporište počeo je nemilosrdnu globalizaciju svijeta putem slobode kolanja kapitala i uspostave svjetskog slobodnog tržišta. Ekonomija američkog kapitala te politička hegemonija SAD nad svijetom trajali su samo jednu deceniju. Od 1989. godine Rusija, koja raspolaže golemim geografskim prostorom, oporavlja se nakon sloma pod Gorbačovom i Jeljcinom u pravu velesilu. Kina je u isto vrijeme prvi put u svojoj historiji zakoračila na svjetsku političku, ekonomsku i vojnu tribinu. Tada je Evropa počela propadati pod teretom centralne briselske vlasti, kakvu Evropa prije nije ni imala ni podnosila.

Nasuprot propadanju Zapada – i SAD i EU – na širokom prostoru Evroazije, koji obuhvaća 4 milijarde pripadnika starih, a vitalnih naroda, odvija se silna ekonomska i politička dinamika. Šangajska grupa za suradnju okuplja oko pitanja ekonomije i sigurnosti, a ne oko ljudskih prava, ideologija i vjera najmnogoljudnije kontinentalne zemlje Evroazije od Kine do Bjelorusije. Zemlje ŠSS-a posebno se brinu za ekonomsku i sigurnosnu obnovu Afganistana. Neuspio državni udar u Turskoj i odgovor turskih vlasti na taj pokušaj započinjanja građanskog rata, kakvi već bukte u brojnim zemljama, pokazuju da se Turska počela vraćati Aziji. Promjena turskog geopolitičkog pravca postala je uočljivom u samo tri burne sedmice od 27. juna ove godine – kad je objavljeno pismo isprike turskog predsjednika ruskom i izražavanja sućuti familijama poginulih ruskih vojnika, koje je bilo poslano 23. juna – do neuspjeha državnog udara 16. jula. Do takve promjene došlo je dolaskom 25. maja na čelo turske Stranke pravednosti i napretka i turske vlade Binalija Jildirima.

Od te smjene na čelu vlade Turska je prestala pomagati ISIL u Siriji i Iraku. Prešutno je uspostavila primirje s Kurdima u Turskoj, a oni su prestali napadati turske policajce i vojnike. Uspostavila je prve bliske kontakte s vladom Sirije. Dana 26. juna normalizirani su odnosi Turske s Izraelom. Dana 28. juna ISIL je napao aerodrom u Carigradu i usmrtio 40 ljudi, na to je predsjednik Putin izrazio sućut predsjedniku Erdoganu. Samo dan kasnije Rusija je ukinula glavninu mjera određenih protiv Turske nakon obaranja ruskog borbenog aviona nad Sirijom. Prvog jula ministra vanjskih poslova Turske Čavušoglua primio je u Sočiju ruski ministar Lavrov. Dogovoren je posjet turskog predsjednika Rusiji, koji je nakon pokušaja državnog udara odgođen za početak mjeseca avgusta ove godine.

Ko je pažljivo pratio nastupe turskih državnika nakon obaranja ruskog aviona 24. novembra prošle godine mogao je po neusklađenim službenim objašnjenjima djelovanja dvaju turskih aviona protiv jednog ruskog zaključiti da su vodeći turski državnici bili kao i ruski iznenađeni obaranjem aviona. Tadašnji premijer Davutoglu tvrdio je da je on osobno zapovjedio obaranje aviona; avion je bio prvo četiri sekunde pa zatim sedamnaest sekundi u turskom vazdušnom prostoru; turski piloti upozorili su nekoliko puta rusku posadu da je u turskom prostoru; itd. Očito je da je naredba za rušenje ruskog aviona došla mimo komandnog lanca u turskom vazduhoplovstvu i iznad njega. Tu provokaciju izveli su turski piloti u vrijeme kad je godišnja ekonomska razmjena između Rusije i Turske bila 40 milijarda dolara, s programom da se u 2020. godini ona poveća na 100 milijarda dolara. Sad su dvojica turskih pilota, koji su izveli provokaciju kojom su pokvareni rusko-turski odnosi, pod istragom kao i njihovi komandanti uključujući komandanta vazduhoplovne baze Indžirlik zbog učestvovanja u pobuni. Istraga će vjerojatno otkriti ko je naredio obaranje ruskog aviona.

Očito je da je hitar i nedovoljno spremljen državni udar trebao spriječiti odmećanje Turske od Zapada i njezin povratak Aziji, koji vodi paralelno preko Moskve, Teherana i Damaska. Turska nije evropska zemlja. Ona nije u Evropi dobrodošla. Turska je u Evropi strano tijelo. Turska je to potvrdila 21. jula suspenzijom zapadnjačke Međunarodne konvencije o ljudskim pravima. Turska ne pripada u Evropu, nego u Aziju. Turska se pretvara u zemlju azijske demokracije. Tursku u Aziji očekuju ortakinje, koje gotovo sve imaju de iure ili de facto jednostranački politički sistem, uključujući i Japan. Turska bi u Evropi mogla biti ili agresor kao za vrijeme prošlogodišnjeg izbjegličkog vala ili sredstvo SAD za borbu protiv izmišljene ruske agresije. Turska se konačno vraća Aziji. Turska se vraća samoj sebi.

Prvi objavio: Eho.com.hr



This Page is Published on July 29, 2016 in the Web Magazine „ORBUS Belgium“


Nazad na prethodnu stranicu Nazad na početak stranice Naprijed na sljedeću stranicu

OPEN PAGES FOR ALL PROBLEMS - BLACK ON WHITE ABOUT ALL OPPRESSION
OTVORENE STRANICE ZA SVE PROBLEME - CRNO PO BIJELOM O SVEMU ŠTO TIŠTI
 
Napomena: Tekstovi koji vulgarno vrijeđaju: neku vjeru, navode na rasnu diskriminaciju i slično, ne dolaze u obzir.
Vaše priloge šaljite u TEXT ili HTML formatu na email: info@orbus.be
Page Construction:.29.07.2016. - Last modified:31.07.2016.
BALKAN AREA


ACTUA HOME PAGE