ORBUS Belgium TOP
Glas dijaspore
BALKAN AREA

OPEN PAGES FOR ALL PROBLEMS - BLACK ON WHITE ABOUT ALL OPPRESSION

BALKAN AREA
BALKAN AREA








EVROPSKA UNIJA – PRAVNA I POLITIČKA STVARNOST




ACTUA HOME PAGE





 



EVROPSKA UNIJA – PRAVNA I POLITIČKA STVARNOST

Piše: Prof.dr. Edin Ramić



U oktobru ove godine se pojavila vrlo značajna knjiga, Evropska unija – pravna i politička stvarnost. Koncepcija sadržaja knjige izvedena je unutar 25 poglavlja sa pratećim dodacima (riječi autora, literature, biografije i dr.). Napisana je na 219 stranica. Uvodeći čitaoca u historijski okvir rađanja Evropske unije, autori daju i osnovne elemente važne za razumijevanje EU, uključujući i one koji svojim utopijskim obilježjima upućuju na razumijevanje Evrope kao pojma koji prevazilazi klasično geografsko značenje.

Tako u uvodnim poglavljima autori polaze od samih temelja vezanih za rađanje evropske ideje, tj. od vremena prirodno - pravnih teoretičara XVII i XVIII stoljeća pa preko osnivanja Društva naroda poslije Prvog svjetskog rata i prvih sporazuma (Pariški ugovor, EUROATOM) poslije Drugog svjetskog rata do osnivanja Evropske ekonomske zajednice, odnosno Evropske unije. U narednih nekoliko poglavlja autori obrađuju pojam Evropske unije, kao i oblike saradnje unutar organizacije i van nje.

Obrađujući evropske institucije autori ovog djela razvijaju kritičko teorijski pristup u analizi pozicije i uloge institucija Evropske unije. Glavno polazište je tvrdnja da su institucije Evropske unije nastale na ugovornoj i dobrovoljnoj osnovi između država koje se udružuju u Evropsku uniju. Evropska unija se razumijeva kao sveukupni proces evropskih integracija. Utemeljena je 1992./1993. godine Maastrichtskim ugovorom. Tada su definisani principi, zatim pravni i institucionalni temelji, kao i odnosi Evropske unije s državama članicama i međunarodnim organizacijama. Među ciljevima važno mjesto dobiva očuvanje i razvijanje Unije kao prostora slobode, pravde i sigurnosti, kao i očuvanje i nadgradnja pravnog naslijeđa ili pravne stečevine Evropske unije (Acquis communitairea).

U formalnopravnom smislu, “Acquis” uključuje primarno pravo, koga čine osnivački ugovori, međunarodni ugovori i opći pravni principi Evropske unije, potom “acquis” uključuje sekundarno pravo, u šta spada zakonodavstvo što ga donose institucije Evropske unije. Na temelju ugovorima prenesenog ovlaštenja, “Acquis” uključuje i praksu Evropskog suda.

Svaka zemlja koja podnosi zahtjev za članstvo u Evropskoj uniji mora biti spremna prihvatiti “Acquis” u potpunosti i sposobna da ga provodi. Kao glavne pravne instrumente, zapravo pravne akte, institucije Evropske unije imaju uredbe i direktive te odluke i preporuke. Uredbe su obavezujuće i izravno primjenljive u svim državama članicama. Uredbe imaju tretman evropskih zakona. Preporuke nisu obavezujuće, nego su jednake kao mišljenje (Avis) ili rezolucija, ili deklaracije i akcijski planovi.

Evropska unija je tokom integracijskog procesa izrasla u novu strukturu koja ne pripada niti jednoj tradicionalnoj pravnoj kategoriji. Evropska unija nije ni federacija ni konfederacija. Ona je rješenje između nadnacionalne i međudržavne forme organizovanja suverenih država. Otuda su, prema stanovištu autora, svim članicama Evropske unije više ili manje nužne kozmopolitizacije i identiteta i ambijenata na njihovom i putu Evropske unije, što podrazumijeva političku zajednicu modernih složenih identiteta i jednakopravnosti na temelju zakonitosti.

Od decembra 2009. godine Evropska unija funkcioniše na temelju reformskog – Lisabonskog ugovora. Promjene koje je donio ugovor iz Lisabona sadržane su u više odrednica. Lisabonskim ugovorom precizno su podijeljene nadležnosti između Evropske unije i zemalja članica. Nadležnosti su podijeljene tako da Evropska unija ima nadležnosti koje su joj povjerile zemlje članice u ugovoru iz Lisabona. Istovremeno, sve druge nadležnosti potpadaju pod ingerencije država članica.

Autori u središte svoje kritičke analize uvode i pretpostavke i mogućnosti odvijanja procesa integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju. U analizi se posebno mjesto daje novom pristupu Evropske unije prema Bosni i Hercegovini na njenom putu ka članstvu u Evropsku uniju. Glavno pitanje koje se postavlja jeste kako preći iz postdejtonske u proevropsku, briselsku fazu. U tom kontekstu smatra se veoma značajnim korak koji je uslijedio nakon što je Vijeće za vanjske poslove EU donijelo odluku o stupanju na snagu Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju sa Bosnom i Hercegovinom. Aktiviranje

Sporazuma o pridruživanju i stabilizaciji autori posmatraju kao “posljednju šansu za Bosnu i Hercegovinu”. Bosna i Hercegovina je nakon aktiviranja Sporazuma o pridruživanju i stabilizaciji dobila šansu da se opredijeli za temeljne reforme i njihovo provođenje. Nosioci ovlaštenja u institucijama Evropske unije - Parlamentu, Komisiji EU i Vijeću Evropske unije, imaju pozitivan pristup prema pitanju integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju. Na ravni ovog polazišta oblikovana je britansko-njemačka inicijativa potkraj 2014. godine.

Ova inicijativa je uvela novi pristup institucija Evropske unije sa ciljem ubrzanja integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju. Kako bi se ubrzano provodio proces integracije BiH u EU, nametnuta je Reformska agenda. Ovom agendom utemeljen je smjer društvenih reformi na ekonomsko-socijalnu oblast. Političke reforme su odložene za drugo vrijeme. Za nastupanje Bosne i Hercegovine prema institucijama Evropske unije sa jednim glasom uspostavljen je mehanizam koordinacije evropskog integracijskog procesa.

Promijenjeni pristup Evropske unije prema integraciji BiH u EU doveo je i do održavanja dva samita zemalja Zapadnog Balkana, prvog u Berlinu a drugog u Beču. Na bečkom samitu, održanom u augustu 2015. godine, oblikovana je “Balkanska infrastrukturna agenda”. Sa ovom agendom zemlje Zapadnog Balkana se infrastrukturno umrežuju. Bosna i Hercegovina dobiva rekonstrukciju željezničke pruge od Sarajeva do Beograda. Istovremeno kroz Bosnu i Hercegovinu gradi se dio trase Jonsko-jadranske autoceste u dužini od 117 kilometara. Gradiće se i dva mosta na Savi. Evropska unija za realizaciju projekata iz Balkanske agende izdvaja velika financijska sredstva.

Evroskepticizam i budućnost Evropske unije dobiva mjesto u knjizi kao završni segment u poglavlju Evroskepticizam i Brexit. Sam pojam evroskepticizam se pojavio u upotrebi u engleskoj štampi, tačnije u The Timesu u jednom članku iz 1985. godine. Kontekst upotrebe tog pojma u tom vremenu možemo dokučiti ako se uzme u obzir činjenica da je Velika Britanija, kao čisto ostrvska država oduvijek imala pomalo zazor prema kontinentu i Evropi otvorenoj u svim jedinstvenim tržišnim aspektima.

Međutim, i druge članice EU imaju svoje verzije evroskepticizma. Tako u Francuskoj nalazimo čak i termin koji se upotrebljava kao sinonim engleskom pojmu evroskepticizma - souverainisme. Francuski pojam naglašava, dakle, suverenitet, te je zabrinut zbog sve većeg uticaja institucija EU na francusku unutrašnju politiku. Važno je naglasiti da se u svim ostalim upotrebama pojma evroskepticizam, osim samo i isključivo u britanskom, ne radi o kulturološkom protivljenju sadržaju tog pojma, već se radi o funkcionalnom protivljenju.

U kontinentalnoj Evropi, na političkoj pozornici nalazi se već uhodana distinkcija između pojmova „tvrdi“ i „meki“ evroskepticizam. Ali pojam „tvrdog“ evroskepticizma razlikuje se od države do države. Općenito, „tvrdi“ evroskepticizam podrazumijeva načelno protivljenje EU i evropskim integracijama. Tako, ukoliko je država već u EU, može se radikalizirati u zahtjev za izlaskom iz te zajednice, a ukoliko je na pragu pristupanja, teži se neulasku u EU. „Meki“ evroskepticizam je kritičan prema trenutnoj situaciji, kao i prema daljem razvoju evropskih integracija. Ovdje se, dakle, radi o „ograničenom protivljenju“, što je svojstveno za države Zapadnog Balkana.

Referendumska odluka Velike Britanije o izlasku iz Evropske unije - British withdrawal from the European Union, skraćeno Brexit, donesena 23. juna 2016. godine, ne predstavlja nikakvo iznenađenje za ostalih dvadeset sedam država članica Evropske unije. Revizionisti, grupa zagovornika u Velikoj Britaniji, koji zagovaraju povratak na stanje prije velike revizije Ugovora 1992. godine, uspjela je da referendumom donese odluku ali ne i da trenutno postigne cilj. Međutim, procedura izlaska iz EU regulirana je evropskim ugovorima. Riječ je o članu 50., uvedenom Lisabonskim ugovorom 2009. godine. On definiše uslove dobrovoljnog izlaska iz EU.

Knjiga EVROPSKA UNIJA – PRAVNA I POLITIČKA STVARNOST, autora Šabana Nurića i Miloša Markovića, predstavlja koherentnu naučnu studiju o evropskim integracijama, koje se odvijaju od sredine XX stoljeća i traju do današnjeg vremena. U provođenju istraživanja evropskih integracija, autori svoja stajališta izvode na temelju savremene i relevantne literature u polju evropskih integracija.

Na izvedenom teorijsko- kritičkom pristupu autori oblikuju stajalište po kome je Evropska unija postala vodeća civilna sila u međunarodnim odnosima. U sučeljavanju svojih sa drugim teorijskim stajalištima, autori izvode kritičku analizu mogućnosti odvijanja integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju. Pri tome potcrtavaju da je evropeizacija Bosne i Hercegovine moguća tek uz pojačanu medijaciju institucija Evropske unije naspram odvijanja procesa integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju.

U knjizi je sistematično izložena geneza nastanka i razvoja institucija Evropske unije. Kritički je analiziran proces odvijanja evropskog integracijskog procesa i u njemu razvijene kozmopolitske kulture. Po svom sadržaju i pedagoškoj prilagođenosti, knjiga se može koristiti i kao svojevrsni udžbenik za studente prava, politologije i sličnih društvenih kolegija na dodiplomskom ili poslije diplomskom studiju koji obrađuju temu Evropske unije.

Dakle, izdavač, Internacionalni univerzitet Brčko, Brčko Distrikt BiH je napravio izuzetno dobar zahvat objavljujući knjigu EVROPSKA UNIJA – PRAVNA I POLITIČKA STVARNOST, autora Šabana Nurića i Miloša Markovića i na istom mu upućujem čestitke.

Brčko Distrikt BiH, novembar, 2016.



This Page is Published on November 22, 2016 in the Web Magazine „ORBUS Belgium“


Nazad na prethodnu stranicu Nazad na početak stranice Naprijed na sljedeću stranicu

OPEN PAGES FOR ALL PROBLEMS - BLACK ON WHITE ABOUT ALL OPPRESSION
OTVORENE STRANICE ZA SVE PROBLEME - CRNO PO BIJELOM O SVEMU ŠTO TIŠTI
 
Napomena: Tekstovi koji vulgarno vrijeđaju: neku vjeru, navode na rasnu diskriminaciju i slično, ne dolaze u obzir.
Vaše priloge šaljite u TEXT ili HTML formatu na email: info@orbus.be
Page Construction: 22.11.2016. - Last modified:23.11.2016.
BALKAN AREA


ACTUA HOME PAGE