ORBUS Belgium TOP
Glas dijaspore
BALKAN AREA

OPEN PAGES FOR ALL PROBLEMS - BLACK ON WHITE ABOUT ALL OPPRESSION

BALKAN AREA
BALKAN AREA








dr. Šaban Nurić



ACTUA HOME PAGE





 



S E R I J A L

 

EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (19.dio)

Piše: prof. dr. Šaban Nurić



ZAKLJUČNA RAZMATRANJA

Integracioni procesi Evropske unije odvijali su se u kontekstima prožimanja i sukobljavanja različitih ideologija. Savremene procese u Uniji nije objektivno moguće poimati izvan ideoloških okvira. Termin ideologija prvi put je upotrijebio francuski filozof Desti de Trasi (1754.—1836.) kao nauku o idejama koja teži da otkrije izvore mišljenja. Ideologijom su se bavili autori različitih orijentacija, i zavisno od toga kojoj su ideologiji pripadali oni su je tako i definisali.

Definicije ideologija takođe imaju ideološku primjesu. Opšta definicija, koja bi se mogla primijeniti na različite oblike, treba da sadrži nekoliko elemenata. Ideologija je zatvoren sistem mišljenja, vrednovanja, organizacije i djelovanja jedne (velike) društvene grupe u odnosu na društvo, sa ciljem da taj svoj sistem nametne kao opštu društvenu vrijednost i stalnom težnjom da suzbije ili eliminiše druge ideologije. Međutim, suštinske odgovore, koji tretiraju pitanja ideje, još prije je dao, takođe francuski filozof, Kartezije Rene Dekart (Rene Descartes, 1597. —1651.), koga je oduševljavala ideja jedne sveopšte nauke. Nakon upoznavanja sa slavnim Isackom Buckmannom, jednim od najpoznatijih matematičara i naučnika toga doba, razmišlja, te otkriva jednu sveopštu nauku i tvrdi da je njena bit u metodu, u načinu mišljenja. Tako i svom načinu promišljanja podređuje i organizaciju evropskog društva, koje u njegovoj viziji odgovara današnjoj Evropskoj uniji.

Dakle, ideju evropskog ujedinjenja ne možemo smatrati isključivo idejom novijeg datuma. Ne možemo tvrditi da ta ideja pripada drugoj polovini XX vijeka. Ideja povezivanja evropskih zemalja zasnovanih na ekonomskim, političkim, strateškim, idejnim, državnim, regionalnim ili globalnim interesima postojala je i mnogo ranije. Pokušaj ujedinjenja Evrope star je koliko i sama Evropa. Rimska imperija je svojevremeno obuhvatala cjelokupnu do tada poznatu evropsku teritoriju. Carstvo Karla Velikog iz ranog perioda IX vijeka kontrolisalo je veći dio Zapadne Evrope. Početak XIX vijeka poznat je po Napoleonovom carstvu, koje se prostiralo nad većim dijelom evropskog prostora. U XX vijeku, za vrijeme Drugog svjetskog rata (1939.—1945.), Adolf Hitler je nacističkom okupacijom jedno vrijeme kontrolisao veći dio evropskog prostora. Svi napori su propali i bili bezuspješni, jer su se zasnivali na prisilnom potčinjavanju drugih naroda, umjesto na razvoju međusobne saradnje.

Hronologija političke integracije evropskih zemalja potvrđuje da je vijekovima Evropa bila poprište čestih i krvavih ratova: između 1870. i 1945. godine Francuska i Njemačka su se sukobljavale tri puta, uz ogromne ljudske žrtve. Brojni evropski lideri bili su uvjereni da je ekonomsko i političko ujedinjenje jedini način da se osigura trajan mir između njihovih zemalja. Francuski ministar spoljnih poslova Robert Šuman je 1950. godine predložio ujedinjenje industrija za proizvodnju uglja i čelika u Zapadnoj Evropi. Godinu dana kasnije osnovana je Evropska zajednica za ugalj i čelik. Ova zajednica je imala šest osnivača: Belgija, Francuska, Italija, Luksemburg, Holandija i Savezna Republika Njemačka. Moć donošenja odluka o pitanjima industrije za proizvodnju uglja i čelika u ovim zemljama prešla je u ruke nezavisnog nadnacionalnog tijela pod nazivom „Visoka uprava”.

Evropska zajednica za ugalj i čelik pokazala je takav uspjeh da je nekoliko godina kasnije ovih šest zemalja odlučilo napraviti korak dalje i integrisati i druge sektore privrede. Oni su 1957. godine potpisali Rimski ugovor, kojim je uspostavljena Evropska zajednica za atomsku energiju i Evropska ekonomska zajednica. Ovim ugovorom države članice su počele da uklanjaju trgovačke barijere i formiraju „Zajedničko tržište”. Tri evropske zajednice su 1967. godine ujedinjene i od tada postoji jedna Komisija i jedan Savjet ministara, kao i Evropski parlament. Prvobitno su članovi Evropskog parlamenta birani iz parlamenata država članica, ali se od 1979. godine organizuju direktni izbori, koji pružaju mogućnost građanima država članica da glasaju za svoje kandidate. Ovi izbori se održavaju svake pete godine. Odmah poslije završetka Drugog svjetskog rata nastaju brojni evropski pokreti, što je rezultiralo njihovim okupljanjem u Hagu od 7. do 10. maja 1948. godine. Na Kongresu u Hagu okupili su se delegati iz 19 evropskih država. Kongresom je predsjedavao britanski premijer Vinston Čerčil. Neki od najvažnijih zaključaka Kongresa su:

1. naglašena je potreba stvaranja ekonomskog i političkog ujedinjenja Evrope, sa ciljem osiguranja bezbjednosnog i socijalnog napretka;
2. izražena je spremnost evropskih država da prenesu dio vlastitog suvereniteta na nadnacionalni nivo, kojim bi se osiguralo zajedničko ekonomsko i političko djelovanje;
3. naglašena je potreba razvoja demokratskog sistema upravljanja i potreba stvaranja evropske skupštine;
4. naglašena je potreba daljeg razvoja zaštite ljudskih prava, i u tu svrhu formiranje Suda pravde.

Godine 1946., britanski premijer Vinston Čerčil (Winston Churchill) je predložio osnivanje Sjedinjenih evropskih država i tom prilikom je na Univerzitetu u Cirihu izjavio: „Prvi korak u ponovnom osnivanju evropske porodice mora biti partnerstvo između Francuske i Njemačke. Samo na taj način Francuska može ponovo preuzeti moralno vođstvo Evrope. Nema oživljavanja Evrope bez duhovno snažne Francuske i duhovno snažne Njemačke. Struktura Sjedinjenih evropskih država, ako će biti solidno i pravilno izgrađena, smanjiće važnost materijalne snage pojedinih država. Manje države biće jednako vrijedne kao i velike i gradiće svoje dostojanstvo pojedinačnim doprinosima zajedničkom cilju.“

Evropska unija kao nadnacionalna, vladina organizacija, zasnovana na interesima članica EU je u svoje osnove, kroz stvaranje tri zajednice (EUČ, EUROATOM i EEZ) ugradila neophodne, početne oblike saradnje država članica i onih koje žele da to postanu. Poslijeratni prijedlozi stvaranja jedinstvene evropske, vladine nadnacionalne organizacije, sadržavali su:

1. političke i
2. ekonomske motive.

Politički motivi zasnivaju se na vjerovanju da stvaranje evropske nadnacionalne organizacije može eliminisati opasnost od novih ratova između evropskih zemalja. Oni koji su podržavali ideju evropskog ujedinjenja, a jedan od njih bio je i francuski državnik Žan Mone, vjerovali su da, “ako bi se evropske države odrekle svoje dominantne uloge u spoljnim poslovima, govorile bi jednim glasom, a odjeli upravljanja bi bili kao kod Sjedinjenih Američkih Država" (SAD). Ekonomski motivi su zasnovani na ideji horizontalne tržišne integracije, koja bi obezbijedila preduslove veće proizvodnje, što će rezultirati većom konkurentnošću i boljim životnim standardom. Ekonomska integracija proizvešće veću ekonomsku snagu evropskih zemalja, biće baza političke i vojne moći, a sve to će otkloniti mogućnosti stvaranja potencijalnih konflikata i sukoba.

Poslije Rimskog ugovora iz 1957. godine, Mastrihtski ugovor je najvažniji i najsveobuhvatniji ugovor, kojeg su sklopile zemlje Evropske ekonomske zajednice. Ugovor je potpisan februara 1992. godine u Mastrihtu. Ugovor iz Mastrihta, na osnovu kojeg je osnovana Evropska unija, značajan je korak u kvalitativnom produbljivanju evropskih integracija. Ovaj ugovor reguliše tri važne oblasti:

1. uslove i rokove za ekonomsku i monetarnu uniju (EMU),
2. odbrambenu i spoljnu politiku,
3. pitanja pravosuđa i unutrašnje politike.

Druga spomenuta pitanja u ovom ugovoru bila su vezana za oblasti prava građana da rade i žive u bilo kojoj članici Evropske unije, kao i da na putovanju u treće zemlje mogu dobiti diplomatsko-konzularne usluge bilo koje zemlje članice Evropske unije, kao i pravo na izbore. Kopenhagenškim ugovorom iz 1993. godine utvrđeni su ekonomski i politički uslovi prijema potencijalnih kandidata u Evropsku uniju. Ti uslovi su:

1. funkcionalna tržišna privreda,
2. demokratski politički sistem,
3. primjena i sprovođenje acqis communautaire.

U Amsterdamu je u oktobru 1997. godine potpisan novi ugovor. Novine koje je ovaj ugovor donio sa sobom odnosile su se na pravosuđe i unutrašnje poslove, zaposlenost i socijalnu politiku, spoljnu politiku, otvorenost i dostupnost informacija, te na još neka manja pitanja. Sljedeći bitan ugovor jeste Ugovor iz Nice, koji je potpisan februara 2001. godine. Cilj ugovora je bio obezbjeđenje efikasnosti zajedničkih institucija.

Ugovor iz Nice je precizirao uslove za proširenje Evropske unije. Drugim riječima, izvršena je raspodjela moći i uticaja u proširenoj Evropskoj uniji. Ovaj ugovor je bio, u suštini, samo nadopuna Amsterdamskog ugovora, koji je ostao nedovršen u pogledu veličine i sastava Evropske komisije, broja glasova u Savjetu ministara i drugih pitanja. Evropska unija je međuvladina i nadnacionalna unija (zajednica) dvadeset sedam evropskih demokratskih država. Unija je oformljena pod sadašnjim imenom ugovorom o Evropskoj uniji (poznatim pod imenom Mastrihtski ugovor) 1992. godine. Proces integracije evropske saradnje započeo je 1951. godine, uspostavljanjem Evropske zajednice za ugalj i čelik.

Začetnici evropskog integracionog procesa bili su: Francuska, Njemačka, Italija, Holandija, Belgija i Luksemburg. Političke aktivnosti Evropske unije ispoljavaju se u mnogim sferama, od politike zdravstva i ekonomske politike, do spoljnih poslova i odbrane. U zavisnosti od razvijenosti svake države posebno, organizacija Evropske unije razlikuje se u različitim oblastima. Evropsku uniju čine tri stuba:

1. Prvi stub su Evropska zajednica za ugalj i čelik, Evropska ekonomska zajednica i Evropska zajednica za atomsku energiju;
2. Drugi stub je zajednička spoljna i bezbjednosna politika;
3. Treći stub čine policijska i pravosudna saradnja.

Svaki pokušaj definisanja Evropske unije vodi u opasnost da se iskaže autorska jednostranost, naučna, pravna pa i politička. Stoga je neophodan višeslojan pristup definiciji koja će, takođe, u završnici biti slojevita. Evropska unija je definisana kao:

federacija u monetarnim odnosima, poljoprivredi, trgovini i zaštiti životne sredine;
konfederacija u socijalnoj i ekonomskoj politici, zaštiti potrošača, unutrašnjoj politici;
međunarodna organizacija u spoljnoj politici.

Glavna oblast na kojoj počiva Evropska unija je jedinstveno tržište, koje se bazira na carinskoj uniji, jedinstvenoj valuti, zajedničkoj agrokulturnoj politici i zajedničkoj politici u sferi ribarstva. Predsjednici i premijeri evropskih država 29. oktobra 2004. godine donijeli su prvi Ustav Evropske unije, koji nije prošao ratifikaciju pojedinačno svake države potpisnice.

Ovaj dokument ima za cilj da unaprijedi efikasnost funkcionisanja Evropske unije. Po svojoj definiciji, predstavlja akt međunarodnog prava i kao takav podliježe ratifikaciji od strane svake države članice. Države u kojima se Ugovor ratifikuje u parlamentu su: Austrija, Belgija, Grčka, Estonija, Italija, Kipar, Letonija, Litvanija, Mađarska, Malta, Njemačka, Slovačka, Slovenija, Finska i Švedska. Na referendumu odlučuju sljedeće države: Velika Britanija, Danska, Irska, Luksemburg, Portugal, Poljska, Francuska, Holandija, Češka, Španija i Hrvatska.

U toku nastajanja, razvoja i dolaska do današnje moderne razvojne faze u Evropskoj uniji su stvorene brojne važnije i manje važne institucije, međutim, pozitivnom selekcijom, uz razuman rizik da napravimo grešku, izdvajamo one najvažnije:

1. Evropski parlament (European Parliament);
2. Savjet Evropske unije (Council of the European Union);
3. Evropska komisija (European Commission);
4. Evropski sud pravde (European Court of Justice);
5. Evropski revizorski sud (European Court of Auditors).

Evropski parlament je institucionalno tijelo koje je direktno birano

od strane građana Evropske unije. Članovi Parlamenta predstavljaju i zastupaju interese građana Unije, čiji su predstavnici i od kojih su dobili glas. Prvi neposredni parlamentarni izbori održani su 1979. godine. Mandat Parlamenta traje pet godina, odnosno svakih pet godina održavaju se izbori. Svaki građanin Evropske unije ima pravo da glasa na izborima tamo gdje živi. Članovi Evropskog parlamenta ne sjede podijeljeni u nacionalne blokove, nego su grupisani u političke grupe. Evropskim parlamentom rukovodi predsjednik.

Dužnost predsjednika Evropskog parlamenta od januara 2012. godine obavlja Martin Schulz iz Njemačke. Kada je riječ o zasjedanju Evropskog parlamenta, značajna su sljedeća radna sjedišta, gradovi u kojima Parlament po mjestu obavlja svoje funkcije:

Brisel (sastanci Komiteta);
Luksemburg (dom administrativne službe, Generalni sekretarijat);
Strazburg (sjednice Parlamenta).

Evropski sud pravde (European Court of Justice) često se naziva samo Sud. Zadatak ovog suda je da se uvjeri da se zakoni Evropske unije tumače i primjenjuju na isti način u svim državama članicama Unije, odnosno da je zakon jednak za sve. Sud, naprimjer, obezbjeđuje da nacionalni sudovi ne daju različita rješenja o istom pitanju. Sud osigurava da države članice i institucije Evropske unije rade ono što zakon nalaže. Ima moć da rješava pravne sporove između država članica i institucija Evropske unije te preduzeća i pojedinaca.

Pored naprijed elaboriranih ključnih organa Evropske unije, njihova uloga i funkcija je u obezbjeđenju funkcionisanja Unije sa stanovišta efikasnosti, pravednosti i svakojakim zaštitama građana Evropske unije.

Evropska centralna banka je uspostavljena 1998. godine na osnovu Ugovora o Evropskoj uniji, sa sjedištem u Frankfurtu u Njemačkoj. Njen zadatak je da upravlja evrom, jedinstvenom valutom Evropske unije i da brine o očuvanju stabilnosti cijena za više od dvije trećine građana Evropske unije koji koriste evro. Evropska centralna banka je odgovorna za kreiranje i sprovođenje ekonomske i monetarne politike Evropske unije.

Komunitarno pravo EU i međunarodno ugovorno pravo vežu neraskidive veze, koje se na različite načine i u različitim oblicima tumače u pravnoj teoriji. Komunitarno pravo nekada je bilo klasično međunarodno pravo i temeljilo se na međunarodnim ugovorima (Pariškom i Rimskim ugovorima), no, od 60-ih godina, Evropski sud pravde je “predložio” drugačije viđenje evropskog pravnog poretka, pa evropsko pravo nije više čisto međunarodno pravo, nego je sve više postajalo i samostalni pravni poredak. Kao takvo, prihvataju ga države članice, kao i nacionalni sudovi. Materija koja je u fokusu komunitarnog prava je živa, u stalnim je promjenama, i ne postoji jedinstven teoretski stav o ulozi komunitarnog prava i njegove povezanosti sa međunarodnim ugovornim pravom.

U ovom radu smo pokušali da damo odgovore samo na neka pitanja, koja su veoma interesantna, sa krajnjim ciljem da dodatno rasvijetlimo prirodu komunitarnog prava (nastanak, razvoj i implementaciju) u kontekstu međunarodnog ugovornog prava. Komunitarno pravo (norme, karakteristike, pravna priroda...) je pravo koje se stvara u okvirima prvog stuba Evropske unije (Evropske zajednice) i podrazumijeva skup propisa donesenih od strane organa EU, propisa donesenih od strane država članica u cilju njihovog sprovođenja, opštih pravnih načela i odluka Suda pravde i prvostepenih sudova.

Izvori prava Evropske unije su pravni akti koji sadrže pravne norme na kojima se zasniva funkcionisanje Unije. Najvažniji izvori su osnivački ugovori, koji predstavljaju pravni osnov konstituisanja Evropske unije, a sadrže osnivačke akte nastale na odlukama država članica, koje su svojom saglasnošću postigle sporazum o formiranju Unije entiteta „Sui generis" pravne strukture.

Osnivačke ugovore čine tri dokumenta, i to:

1. Ugovor o Evropskoj zajednici za ugalj i čelik;
2. Ugovor o Evropskoj ekonomskoj zajednici;
3. Ugovor o Zajednici za atomsku energiju.

Ugovori se nadopunjuju:

1. Ugovorom o spajanju (Merge Ugovor), potpisan 08. aprila 1965., kojim su tri institucije spojene u Evropsku zajednicu;
2. Jedinstvenim evropskim aktima iz 1986. godine;
3. Ugovorom iz Amsterdama (potpisan 02. oktobra 1997. godine);
4. Ugovorom iz Nice (potpisan 26. februara 2001. godine);
5. Ugovorom iz Lisabona (potpisan 13. decembra 2007. godine);

6. U skladu sa odredbama Ugovora, a u cilju izvršavanja svojih zadataka, pod uslovima koje predviđa Ugovor, Evropski parlament sa Savjetom i Savjet sa Komisijom donose akte institucija Evropske unije:

Pravilnike i upute koji obavezuju države članice i u potpunosti se ugrađuju u nacionalno zakonodavstvo;
Direktive — postavljaju ciljeve i rezultate koji se moraju dostići, a države članice same određuju oblike i način provođenja;
Odluke — obavezuju u svim elementima one na koje se odnose. Mogu da se odnose na sve države, pojedine države, preduzeća ili pojedince;
Mišljenja i preporuke — ovi instrumenti nisu obavezujući za države članice. Sadrže samo mišljenja sa preporukom rješenja određenog problema.

Pored ovih izvora, postoje i takozvani mehki izvori (soft law), a to su: upute, izjave, programi, deklaracije, bijele i zelene knjige, zapisnici i drugi izvori. Činjenica je da se, u savremenim političkopravnim konceptima, Evropska unija transformiše od regionalne vladine nadnacionalne organizacije u zajednicu država klasičnog „United States" djelovanja i da je na tom putu nužno imati tvrde ali razumne kriterije za sve evro-države koje nisu, a žele postati članovi Evropske unije.

Evropska unija u svojim političkim i pravnim začecima ima jedan i osnovni cilj, a to je definisanje i usaglašavanje zajedničkih politika u vitalnim sferama društva i realizacija istih u praksi. Između ostalih, mogu se kao najvažnije izdvojiti sljedeće politike:

1. Zajednička trgovinska politika;
2. Zajednička spoljna i bezbjednosna politika (Common foreign ang security policy, CESP);
3. Evropska bezbjednosna i odbrambena politika (European Security and Defence Policy);
4. Zajednička poljoprivredna politika Evropske unije (Common Agricultural Policy);
5. Zajednička ribarska politika (Common Fisheries Policy);
6. Politika životne sredine;
7. Regionalna politika Evropske unije;
8. Carinska politika;
9. Evropska monetarna unija.

Tvrdimo da svaka demokratija sadrži jaz između principa i prakse. Svaki konkretni institucionalni aranžman, koji pretenduje da bude demokratski je, u najboljem slučaju, aproksimacija ideala proceduralne demokratije, što smo pokušali dokazati najbitnijim dijelovima ove monografije.

Ovo ilustruje i referendumska odluka Velike Britanije o izlasku iz Evropske unije — British withdrawal from the European Union, skraćeno Brexit, donesena 23. juna 2016. godine, koja ne predstavlja nikakvo iznenađenje za ostatak Evropske unije. Revizionisti, grupa zagovornika u Velikoj Britaniji, koji zagovaraju povratak na stanje prije velike revizije Ugovora 1992. godine uspjela je da referendumom donese odluku ali ne i da trenutno postigne cilj. Procedura izlaska iz EU regulisana je evropskim ugovorima. Riječ je o članu 50. uvedenom Lisabonskim ugovorom 2009. godine. On definiše uslove dobrovoljnog izlaska iz EU, na što ima pravo svaka država članica bez ikakvog posebnog opravdanja.

Prava demokratija se nikada nije ostvarila. Ideja demokratije, kao sistema samoupravnih građana, nema oblik jasnog i ekskluzivnog institucionalnog paketa, i demokratski poredak uvijek sadrži nedemokratske elemente. Dakle, demokratizacija je, prije svega, stalno testiranje institucionalnih formi putem pokušaja i pogreški, a ne prihvatanje konkretne institucionalne forme demokratije kao konačnog rješenja. Dakle Evropska unija od ideje do pravne i političke stvarnosti je prešla veći dio puta, pa se u tom smislu suštinski potvrđuje glavna pretpostavka na osnovu koje su autori ušli u pisanje ove monografije, ali pod uslovom da se poštuje ono što je uvršteno u osnovu moderne Evrope, onih dijelova koji baštine napredne i moderne civilizacijske tekovine iste te Evrope.

Ovaj serijal je autorski dovršen nekoliko dana prije Brexita i u autorskom smislu tretira EU koju čini dvadeset i osam država a 25. poglavlje monografije, pod nazivom Euroskepticizam i Brexit, nastalo je samo kao registracija aktuelnih događanja koje je izazvao referendum u Velikoj Britaniji i isto je dopisano u toku pisanja ovog serijala.
 



PUBLIKACIJE U DIJELOVIMA - EVROPSKA UNIJA
OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI:


4398
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (19.dio)
4392 EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (18.dio)
4387
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (17.dio)
4385
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (16.dio)
4382 EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (15.dio)
4380
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (14.dio)
4378
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (13.dio)
4374
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (12.dio)
4272
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (11.dio)
4369 EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (10.dio)
4366
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (9.dio) 
4363
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (8.dio)
4360
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (7.dio)
4358 EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (6.dio)
4356 EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (5.dio)
4350 EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (4.dio)
4349
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (3.dio)
4346
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (
2.dio)
4344
EVROPSKA UNIJA OD IDEJE DO POLITIČKE I PRAVNE STVARNOSTI (
1.dio)



This Page is Published on February 19, 2017 in the Web Magazine „ORBUS Belgium“


Nazad na prethodnu stranicu Nazad na početak stranice Naprijed na sljedeću stranicu

OPEN PAGES FOR ALL PROBLEMS - BLACK ON WHITE ABOUT ALL OPPRESSION
OTVORENE STRANICE ZA SVE PROBLEME - CRNO PO BIJELOM O SVEMU ŠTO TIŠTI
 
Napomena: Tekstovi koji vulgarno vrijeđaju: neku vjeru, navode na rasnu diskriminaciju i slično, ne dolaze u obzir.
Vaše priloge šaljite u TEXT ili HTML formatu na email: info@orbus.be
Page Construction: 19.02.2017 - Last modified:02.04.2017.
BALKAN AREA


ACTUA HOME PAGE